Cumhuriyet Meydanı ve Atatürk Caddesi Çamlıbel Kentsel Tasarım Yarışması

“Vizyon/ Nasıl Bir Dönüşüm?”

Antik dönemden beri Kilikya bölgesinin en önemli yerleşimlerinden biri olan Mersin kenti, farklı medeniyetlerin biriktirdiği tarihi mekânlar ve doğal çevrenin oluşturduğu çok katmanlı yapısıyla “SEDİMANTER” bir kenttir. Balıkçı barınağından başlayan kentleşme serüveni liman kenti, ticaret kenti, deniz kenti olarak süregelmiş, kentin geçmişten günümüze değişen dinamikleri bu katmanların izlerini silikleştirmiştir. Tasarım bu katmanlaşmayı ortaya çıkararak Bu Katmanlaşma İçerisinde Günümüz Vizyonuyla “Yer Edinme” amacı taşır.

Proje alanı içerisinde yer alan Atatürk Caddesi bölümü geçmişte ticaret amaçlı gelen varlıklı ailelerin yaşam alanı olurken, Cumhuriyet Meydanı bu ailelere hizmet eden sosyal ve kültürel mekanları barındırır. Bir taraftan kentte yeni liman yapımı ve limanla bütünleşen Gümrük Meydanı gibi odakların işlevlerini yitirmesi, diğer taraftan yeni AVM yapımlarıyla alan ticari potansiyelini kaybetmiştir. Bu değişim Atatürk Caddesine de yansımış, hızlı ve çarpık yapılaşma ile kentin kendine/kimliğine yabancılaşma durumu alanda parçalanmalara neden olmuştur. Bu parçalanmalardan biri de kent strüktüründe Uray Caddesi ve devamındaki Atatürk Caddesi ekseninde oluşan ana omurga üzerinde gerçekleşmiştir. Aks üzerindeki Gümrük Meydanı, Yoğurt Pazarı, Cumhuriyet Meydanı ve Aşıklar Parkı gibi birbirini besleyen işlevlerin ötesinde “KOPUK” mekanlara dönüşmüştür. Hızlı büyüyen ve değişen kent için bu omurgayı bir arada tutan disklerde (odaklarda) ve bağlarda (sokaklarda) yaralanmalar ve kırılmalar olmuştur ki; bu alanlarda “HİSSİZLEŞME” başlamıştır. Çalışmada kaybolan kimlik değerlerini ortaya çıkararak Mersin kentinin sahip olduğu doğal, yapay ve zamanın biriktirdiği kültürel kimlik öğelerini alanda tekrar yaratarak zayıflayan “YER HİSSİNİ” güçlendirmek amaçlanmıştır.

Vision/ What Kind of Transformation?

Mersin, a city with a “SEDIMENTARY” structure formed by historical layers from different civilizations and its natural environment, has evolved from a small fishing harbor into a port, trade, and maritime city. Over time, the city’s changing dynamics have blurred these layers. The design aims to reveal this stratification and establish a contemporary “Sense of Place.”

Atatürk Avenue, once the residential area for wealthy traders, and Cumhuriyet Square, which housed their social and cultural spaces, have lost their commercial potential due to new developments like shopping malls. This transformation led to the alienation of the city from its identity, causing fragmentation, particularly along the main spine formed by Uray Street and Atatürk Avenue. Focal points like Customs Square, Yogurt Market, and Cumhuriyet Square have become “DISCONNECTED” spaces. The project seeks to rediscover and strengthen the “SENSE OF PLACE” by revitalizing the natural, artificial, and cultural elements of Mersin.